ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିରେ ‘ଗୀତା’ବିଚାରରେ ନୂତନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ

ଶ୍ରୀମଦ୍ ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ହେଉଛି ଆର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମର ସାର ନିର୍ଯ୍ୟାସ, ଯାହା କର୍ମ, ଉପାସନା ଓ ଜ୍ଞାନ—ତିନିଟି ବେଦ ତ୍ରୟର ସାରାଂଶ—ଗ୍ରହଣ କରେ। ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ କହିଛନ୍ତି, ଯଦି କୌଣସିଠାରେ ଧର୍ମର ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରକାଶ ପାଇଥାଏ, ସେଥିରେ ହେଉଛି ଗୀତା। ଏହି ପୁସ୍ତକ ମାନବ ଜାତିର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମର ଧାରା ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଚିତ୍ତ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ଆତ୍ମାବିକାଶକୁ ମୁଖ୍ୟତ୍ଵ ଦିଆଯାଇଛି। ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକଙ୍କ ମତ ଅନୁସାରେ ଗୀତା ବହୁ ପ୍ରାଚୀନ, ବୌଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଠାରୁ ଅଲଗା ଏକ ଆତ୍ମିକ ଧର୍ମ ଭାବେ ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଛି। ସେ ଗୀତାକୁ ବୈଦିକ ଧର୍ମର ଏକ ଉନ୍ନତ ରୂପ ଭାବେ ଦେଖନ୍ତି, ଯାହା ସାମାଜିକ ଓ ଆତ୍ମିକ ଜୀବନକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରେ। ଗୀତାଧର୍ମର ମୂଳ ମାନବତା, ସାଧାରଣ ଜୀବନର କର୍ମକୁ ସ୍ୱଧର୍ମରେ କରିବା ଓ ଶାନ୍ତି ପ୍ରାପ୍ତିର ଆଦର୍ଶକୁ ପ୍ରମୁଖ୍ୟତା ଦେଇଥାଏ। ଗୀତାରେ ବ୍ୟକ୍ତିର ଆତ୍ମଜ୍ଞାନକୁ ବିଶ୍ୱଜ୍ଞାନର ମୁଖ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ବୋଲି ଦେଖାଯାଇଛି, ଯାହା ବ୍ୟକ୍ତି ଓ ସମଷ୍ଟି ମଧ୍ୟରେ ଗଭୀର ସମ୍ବନ୍ଧ ନିର୍ମାଣ କରେ। ଏହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ତାଙ୍କର କର୍ମ ପାଇଁ ସଚେତନ କରେ, ଯାହା ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଡର ବିରାଟ ଶକ୍ତି ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ସ୍ଥାପନ କରେ। ନୀଳକଣ୍ଠଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ‘ବ୍ରହ୍ମ’ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ରୂପର ମୂଳ ଏବଂ ଅବ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥା, ଯାହାରୁ ସୃଷ୍ଟି ଓ ପରିଣାମ ହୁଏ। ଭଗବଦ୍ ଗୀତାର ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ରୂପ ଓଡିଶାର ଜଗନ୍ନାଥ ଭୂମିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ, ଯାହା କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ଭାବେ ପ୍ରତିତି। ଭଗବଦ୍ ଗୀତା ହେଉଛି ମାନବ ଜୀବନ ଓ ଆତ୍ମିକତାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗଭୀର ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ଯାହା ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସମସ୍ତ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ ଭାବେ ରହିଛି।

ବେଦେଷୁ ପୌରୁଷ ସୂକ୍ତ, ଭଗବଦ୍ ଗୀତା, ଆର୍ଯ୍ୟ ଧର୍ମ, କର୍ମ, ଉପାସନା, ଜ୍ଞାନ, ବଙ୍କିମ ଚନ୍ଦ୍ର ଚଟ୍ଟୋପାଧ୍ୟାୟ, ଧର୍ମର ପ୍ରକୃତି, ନୀଳକଣ୍ଠ ବାଲ ଗଙ୍ଗାଧର ତିଲକ, ବୌଦ୍ଧଧର୍ମ, ଶାକ୍ୟ-ମୁନି, ଚାନ୍ଦୋଗ୍ୟ ଉପନିଷଦ, ଗୀତାଧର୍ମ, ଆତ୍ମଧର୍ମ, ପଣ୍ଡିତ ନୀଳକଣ୍ଠ, ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ଭକ୍ତି, ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ, ବ୍ରହ୍ମ, ଜଗନ୍ନାଥ, କୃଷ୍ଣ, ଧର୍ମର ସାର।

ପ୍ରମୁଖ ଶବ୍ଦାବଳୀ

ଲେଖକ: ଡ. ପୂର୍ଣ୍ଣଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ

ଅଧ୍ୟାପକ, ଓଡ଼ିଆ ବିଭାଗ, ରାଜସୁନାଖଳା ମହାବିଦ୍ୟାଳୟ, ରାଜସୁନାଖଳା, ନୟାଗଡ଼

E-Mail: purnasahoo9876@gmail.com

Submission Date: 24-04-2025

Publication Date: 14-07-2025

Reviewed by: ପ୍ରଫେସର ମନୋରଞ୍ଜନ ପ୍ରଧାନ

Article No: BB-I-III-2025-01

Page No: 9–11

ତଥ୍ୟ